Dodelijk ‘speelgoed’

Door Dinand Webbink

 

Het bombardement op Nijverdal van 22 maart 1945, waarbij 73 doden vielen, zit in ons geheugen gegrift. Er vindt jaarlijks een herdenking plaats bij het monument in de binnentuin van het Huis voor Cultuur en Bestuur. De tekst op de gedenksteen vraagt aandacht voor alle slachtoffers van bombardementen in het dorp. Ook voor het slachtoffer dat viel door een bommenregen op 12 maart 1943 in de omgeving van de Nijkerkendijk, Ericaweg en Veldkampsweg. M. Hemmink schrijft in een brief aan zijn familie in Canada dat er een luchtgevecht boven Nijverdal gaande was, ‘zoals dat wel meer voorkomt. Toen volgde een gefluit van honderden bommen en na enkele minuten een hels vuur in de weiden langs de Nijkerkendijk …’. Huizen en schuren brandden uit. Het is een wonder dat er maar een slachtoffer viel. Jan Dennekamp werd dodelijk getroffen.

Dat er nog geen jaar later nog een tweede en derde slachtoffer viel, is minder bekend. Dankzij de niet aflatende speurzin van de gedreven amateurhistoricus Jan Lohuis kennen we nu het verhaal van de jonge Jan Hoekstra. Na een bombardement blijven er altijd allerlei onontplofte bommen en granaten liggen. Die werden natuurlijk zoveel mogelijk opgeruimd, maar dat er veel niet gevonden werden, weten we. Ook nu worden er bij bouwprojecten nog steeds bommen, V1’s en V2’s gevonden.

Jan Hoekstra, tien jaar oud, woonde met zijn pleegouders Frederika Baron en Jan Willem Bergboer aan de Ericaweg. Op 7 januari 1944 is hij buiten aan het spelen. Jan vond in de berg, dicht bij zijn huis, een mysterieus metalen voorwerp. Hij nam het eigenaardige projectiel mee naar huis. ‘Leuk speelgoed’, dacht Jan. Een dag later wil hij er nog even mee spelen, voordat hij naar school moet. ‘Laat ik er eens een tik opgeven met de hamer van papa’, moet hij gedacht hebben. De bom ontplofte. Moeder was op slag dood. Jan werd zwaargewond naar een ziekenhuis in Almelo gebracht. Hij was drie vingers verloren en bezweek een dag later aan zijn verwondingen. Vader Jan Willem Bergboer stierf een jaar later, hij kon het verlies van vrouw en kind niet dragen.

Jan Hoekstra wordt nergens genoemd, zijn pleegouders evenmin. Officieel vallen ze niet onder de oorlogsslachtoffers. Het gezin was te arm om een grafsteen te betalen. Alle drie zijn naamloos begraven.

Het verhaal van Jan Hoekstra en zijn ouders heeft Jan Lohuis diep geraakt. Hij heeft daarom het plan opgevat om in elk geval voor de kleine Jan een grafsteen te leggen. In de Joodse traditie geldt de uitspraak ‘Een mens is pas vergeten als zijn naam vergeten is’’. Jan Lohuis zorgt er voor dat we Jan Hoekstra niet vergeten en nog steeds af en toe zijn naam zullen uitspreken met in onze gedachten die jonge jongen die zo tragisch en veel te vroeg aan zijn einde kwam.

 

Downloads

Het kernteam probeert alle mogelijke betrokkenen te enthousiasmeren en waar mogelijk financieel te ondersteunen. Om de gehele bevolking te bereiken, zetten we vele middelen in.

Bent u op zoek naar de juiste PR-middelen voor uw eigen activiteit?  Check dan deze downloads.

Aanmelden activiteiten

Wilt u meehelpen om één van de activiteiten op te zetten? Of heeft u zelf een leuke activiteit die u aan wilt melden? Meld u zich dan bij het kernteam. Uw activiteit plaatsen we dan in de agenda op deze website!

Meld je aan

Onze partners

Uw browser is niet meer van deze tijd!

Update uw browser om optimaal van deze website (en vele anderen) te genieten Nu updaten!

×