De dree getrouwen

Kerkklokken werden voor de Reformatie gedoopt en kregen een naam. Dat droeg er aan bij dat luidende klokken menselijke kenmerken werden toegedicht. In de oude kerk van Hellendoorn zijn in de zestiende eeuw drie klokken in de toen nog betrekkelijk jonge toren gehangen. Ze hangen er nog steeds, maar het had niet veel gescheeld.

Door Dinand Webbink

Hellendoorns oudste klok heet Jhesus Maria. De derde klok, de brandklok of alarmklok, is naamloos
gebleven. De tweede en grootste is genoemd naar de beschermheilige van de kerk, St. Sebastiaan. In
alle drie de klokken zijn teksten gegraveerd, randschriften genoemd. Het randschrift op de Bastiaen
heeft een bezwerend karakter: ‘… wilt ons bi Christum verwerven, dat hi ons van den duvel wil
beschermen …’.

En de duvel kwam.

In 1943/44 werden in Nederland praktisch alle klokken door de bezetter geroofd om te worden
omgesmolten tot ‘een tuug veur moord en dood’, zo schrijft de Hellendoornse dichteres Johanna van
Buren. In een zeer lezenswaardig en emotioneel gedicht neemt Johanna afscheid van de ‘dree
getrouwen’, zoals zij ze noemt. Om begrijpelijke redenen is in het gedicht dat in maart 1943
verschijnt, iedere verwijzing naar de nazi’s vermeden.

Noew goaj dan, klokken, oewe leste reize,
Iej waan oons leef, wiej loat veur oew nen troan,
Nooit, nooit zöw oewen kun’gen klaank weer heuren …
Heb’ daank veur alle goods an ’t dorp edoan.

In Overijssel werden in totaal 92 klokken gestolen om te worden omgesmolten voor de Duitse
oorlogsindustrie. Er zijn er 52 weer teruggevonden. De drie uit Hellendoorn stonden in Groningen te
wachten op verscheping naar Duitsland, maar daar is het nooit van gekomen. De bede op de
Bastiaen had zijn werk gedaan: ‘dat hi ons van den duvel wil beschermen’. In 1946 werden de drie klokken weer terug gehangen. Johanna kon haar tranen opnieuw nauwelijks
bedwingen:

Doar heure wiej ’t geluud oons nog zoo kunnig .
’t Bevöng oons en weer völ d’r ’n stillen troan …
Mar noew van bliejschop um de dree getrouwen,
Dee eeuwen laank oonz’ darp hebt deens edoan.



De drie Hellendoornse klokken voor de kerk, wachtend op verscheping naar Duitsland, 1943.

 


Johanna van Buren (1881-1962).

 

De oudste klok Jhesus Maria, in 2013 gefotografeerd door Willem Wijnen.

Downloads

Het kernteam probeert alle mogelijke betrokkenen te enthousiasmeren en waar mogelijk financieel te ondersteunen. Om de gehele bevolking te bereiken, zetten we vele middelen in.

Bent u op zoek naar de juiste PR-middelen voor uw eigen activiteit?  Check dan deze downloads.

Aanmelden activiteiten

Wilt u meehelpen om één van de activiteiten op te zetten? Of heeft u zelf een leuke activiteit die u aan wilt melden? Meld u zich dan bij het kernteam. Uw activiteit plaatsen we dan in de agenda op deze website!

Meld je aan

Onze partners

Uw browser is niet meer van deze tijd!

Update uw browser om optimaal van deze website (en vele anderen) te genieten Nu updaten!

×